نانوذرات اگزوزومی؛ رویکردی نوین برای درمان آرتریت روماتوئید
به گزارش صنایع نو به نقل از مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، آرتریت روماتوئید (RA) یک بیماری التهابی خودایمنی مزمن است که با درگیری مفاصل کوچک و بزرگ اندامهای انتهایی همراه میشود و چالشی جدی در حوزه سلامت محسوب میشود. این بیماری که در زنان شیوع بیشتری دارد، با علائمی چون درد مفاصل (آرترالژی)، تورم، قرمزی و محدودیت دامنه حرکتی مفاصل خود را نشان میدهد و میتواند ناشی از پاسخهای ایمنی سلولی و هومورال باشد.
بررسی یک راهکار نوین درمانی
زهرا اکبری جونوش، فارغالتحصیل دکتری از دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، با راهنمایی افشین آماری و حمایت بنیاد ملی علم ایران، در رساله دکتری خود به بررسی راهکاری نوین برای غلبه بر محدودیتهای درمان فعلی آرتریت روماتوئید پرداخته است.
اکبری جونوش در تشریح این بیماری گفت: در حال حاضر درمان قطعی برای آرتریت روماتوئید وجود ندارد، اما داروی متوتروکسات (MTX) به عنوان مؤثرترین و سریعالاثرترین داروی اصلاحکننده بیماری (DMARD) در خط اول درمان قرار دارد. متوتروکسات با اثرات ضدتکثیر، ضد متابولیک و ضدالتهابی منحصربهفرد خود، با تعدیل نفوذ سلولهای ایمنی و التهابی مانند نوتروفیلها، مونوسیتها، ماستسلها، سلولهای کمکی T و لنفوسیتهای B در سینوویوم مفصل، میتواند به طور قابل توجهی سطح سایتوکینهای پیشالتهابی را کاهش دهد.
چالشهای درمان با متوتروکسات
وی در ادامه به چالشهای درمان با متوتروکسات اشاره کرد: با وجود اثربخشی این دارو، درمان طولانی مدت با آن معمولاً با کاهش تدریجی کارایی و شروع مقاومت دارویی همراه است. افزایش دوز یا دفعات تجویز دارو میتواند اثربخشی را تا حدی بازیابی کند، اما این رویکرد با افزایش چشمگیر عوارض جانبی مانند سرکوب سلولی، اختلال عملکرد کبد، بثورات پوستی و سایر مشکلات همراه است. مطالعات نشان دادهاند که حفظ غلظت پایین متوتروکسات در پلاسما میتواند در کنترل التهاب مؤثر باشد. یکی از راهکارهای پیشنهادی، طراحی نانو پلتفرمهای دارورسانی برای متوتروکسات است.
طراحی سامانه دارورسانی مبتنی بر اگزوزوم
این پژوهشگر با اشاره به مطالعه خود افزود: در مطالعه حاضر، ما اثر داروی متوتروکسات را هنگامی که در نانوذرات اگزوزوم مشتق از سلولهای بنیادی مزانشیمی وارتون ژلی بند ناف، متصل به اسید هیالورونیک، محبوس شده بود، در مدل موش آزمایشگاهی آرتریت روماتوئید مورد بررسی قرار دادیم. هدف از این رویکرد، بهبود هدفمندی دارو، کاهش عوارض جانبی و افزایش اثربخشی درمانی متوتروکسات از طریق سیستم دارورسانی نوین است.
یافتههای کلیدی پژوهش
وی ادامه داد: این مطالعه نشان داد که درمان ترکیبی با اگزوزومهای مشتق از سلولهای بنیادی مزانشیمی، متوتروکسات و اسید هیالورونیک به طور مؤثری شدت آرتریت را در مدل موش آزمایشگاهی کاهش داد. این درمان سطح سایتوکینهای پیشالتهابی از جمله IL-17، TNF-α و بیان T-bet، RORγT، MALAT1، MMP9، MMP13 را کاهش داد، در حالی که عوامل ضدالتهابی مانند TGF-β، Foxp3، GATA3 و LncRNA-P21 را افزایش داد.
چشمانداز درمانی
اکبری جونوش در پایان خاطرنشان کرد: شاخصهای بالینی و هیستوپاتولوژیک در مدل حیوانی بهبود یافتند که نشان میدهد سامانه اگزوزوم، متوتروکسات و اسید هیالورونیک میتواند یک رویکرد درمانی امیدوارکننده برای آرتریت روماتوئید باشد. این یافتهها افق تازهای را در زمینه درمان هدفمند بیماریهای خودایمنی با استفاده از فناوری نانو و سامانههای دارورسانی مبتنی بر اگزوزوم میگشاید.
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است.